vertical take-off and landing

VTOL - akronim od angielskiego Vertical Take Off and Landing używany w lotnictwie do określania zdolności samolotu do pionowego startu i pionowego lądowania.Oznaczenie to odnosi się do bardzo niewielu typów samolotów. Statki powietrzne takie jak śmigłowce, autożyra, żyroplany, balony nie należą do tej kategorii. Większość samolotów VTOL może także startować i lądować w sposób konwencjonalny (CTOL) lub skrócony (STOL), dlatego też w rzeczywistości należą one do klasy V/STOL i oznaczenia te czasami stosuje się w sposób zamienny. Inne z kolei działają tylko i wyłącznie w trybie VTOL ze względu na brak podwozia umożliwiającego ruch poziomy. W 1928 roku Nikola Tesla opatentował aparat latający, który nazwał "Flivver". Był to jeden z pierwszych samolotów typu VTOL. Na przełomie lat 50. i 60. XX wieku projektowano liczne prototypy samolotów myśliwskich posiadających cechy samolotów VTOL. Była to reakcja na groźbę zniszczenia wszystkich lotnisk podczas ewentualnego pierwszego ataku, przez bombowce uzbrojone w broń jądrową, która mogła pozostawić kraj bez ochrony własnych myśliwców przed kolejnymi nalotami. Rozwiązaniem miały być samoloty myśliwskie typu VTOL, które były by zdolne startować z każdego miejsca, nie będąc wrażliwymi na zniszczenia lotnisk.
W celu uzyskania więcej informacji, zobacz w Wikipedia.οrg...

En flyvemaskine med VTOL-egenskaber kan starte og lande lodret. VTOL står for Vertical Take-Off and Landing. Selv om en helikopter også har disse egenskaber, benyttes VTOL kun om traditionelle flyvemaskiner med disse egenskaber. VTOL-egenskaben kan opnås på forskellig måde:På V-22 Osprey sidder 2 turbopropmotorer yderst på de korte og brede vinger. Ved start vender motoren lodret, så propellen fungerer som rotoren på en helikopter. Efter start drejes motorer og propel gradvist frem til vandret i takt med at fartvinden får vingerne til at bære.På AV-8 Harrier er jetmotorerne placeret i flykroppen som på traditionelle jagere, men i stedet for en stor udstødning bag på flyet, føres lufttrykket gennem nogle kanaler til fire drejelige dyser under flyet. Ved at dreje disse dyser kan jetkraften få flyet til at stige, dale, stå stille i luften, dreje og selvfølgelig flyve fremad (og baglæns). Dette princip med drejelig udstødning benyttes også på enkelte traditionelle jagerfly: Ved at dreje udstødningen bagpå lidt, hjælper den ændrede trykretning styrefladerne til en hurtigere ændring af flyveretningen. Dette princip kaldes vectored thrust.
Se mere på Wikipedia.org...

VTOL je zkratka anglického Vertical Take-Off and Landing a oznacuje letadla, která mohou startovat a pristávat vertikálne (svisle). Jedná se o letadla s preklopnými rotory (napríklad Bell Boeing V-22 Osprey) nebo o konvencní letadla s možností vertikálního vzletu a pristání (napríklad Harrier). I pres možnost vertikálního vzletu mezi VTOL nejsou zarazeny vrtulníky, balony, vzducholode nebo rakety.
Více na Wikipedia.org...

علوم هوايى : هواپيمايى که بدون داشتن سرعت نسبى قادر به برخاستن از سطح زمين معلق ماندن در هوا و فرود مجدد باشد
 کلمات مرتبط(4) 

کلمات مرتبط(vertical take-off and landing):



بازگشت به واژه vertical take-off and landing


and 
 landing 
take-off 
 vertical 

pionowy start i lądowanie