Wandalizm - niszczenie bez wyraźnego powodu. Słowo pochodzi od starożytnego germańskiego plemienia
Wandalów i po raz pierwszy użyte zostało w tym pejoratywnym znaczeniu
XVIII-wiecznej Francji. Wandalizmy są często motywowane kulturowo lub politycznie: np. identyfikacyjna grafika ścienna, której formą jest
graffiti może nieść różnego rodzaju treści, albo stanowić oznaczenie terytorium, do którego pewna
grupa (np. gang młodzieżowy albo
szalikowcy) rości sobie prawa. Również na
Wikipedii znane jest zjawisko wandalizmu, poprzez całkowite usuwanie istotnych informacji a nawet całych artykułów, lub też w miejsca informacji umieszczane są nic nie znaczące treści a czasem nawet wulgaryzmy. Wandalizm jako
przestępstwo jest przedmiotem zainteresowania
prawa karnego a jako masowe zachowanie patologiczne -
kryminologii i
psychologii społecznej. Definicja wandalizmu ma nieostry charakter: zniszczenie własności publicznej przez tłum pseudokibiców piłkarskich może być traktowane inaczej niż wybicie szyby w szkole przez uczniów, a to inaczej niż zniszczenie automatu telefonicznego;
graffiti może być uznane za wandalizm lub sztukę w zależności od oceny dzieła. Pewne czyny mogą być społecznie sankcjonowane, albo uznane za wandalizm w zależności od oceny ich zasadności, np. niszczenie maszyn przez
luddystów w
XIX-wiecznej
Anglii, zniszczenia dokonane w toku rewolucji i powstań, działań wojennych, niszczenie obrazów przez
ikonoklastów (niedawne zniszczenie bezcennych posągów
Buddy przez
talibów). S. Cohen wyróżnił sześć typów wandalizmu ze względu na jego motywy i cel:zaborczy (acquisitive) - niszczenie w celu uzyskania korzyści majątkowej, np. okradanie automatów z monet, instalacji z miedzianych kabli, kradzież papieru z toalet przenośnych itp;taktyczny (tactical) - zwracający uwagę na czyjeś postulaty, np. zniszczenie stołówki przez zbuntowanych więźniów, zniszczenie szyby przez bezdomnego w celu spędzenia zimy w areszcie, spalenie wychodka przez robotników;ideologiczny (ideological) - protest o charakterze politycznym, np. namalowanie antyrządowych haseł na murach, palenie flag
Izraela przez
antysemitów;mściwy (vindictive) - mający na celu rewanż za domniemaną krzywdę, np. zniszczenie przedmiotu należącego do nasyłającego policję sąsiada, zniszczenie mienia szkolnego przez niesprawiedliwie - w swoim mniemaniu - ukaranych uczniów, wsypanie fosforu do samochodu homoseksualnego sąsiada;zabawowy (play) - niszczenie dla zabawy (dominującym motywem jest
nuda), np. kto zbije najwięcej lamp ulicznych, przewróci najwięcej toalet publicznych;złośliwy (malicious) - wyrażenie
złości i
frustracji, np. niszczenie mienia przez kibiców po przegranym meczu, połamanie narzędzi przez zdenerwowanych robotników.
W celu uzyskania więcej informacji, zobacz w Wikipedia.οrg...