• The IUPAC definition states that a transition metal is "an element whose atom has an incomplete d sub-shell, or which can give rise to cations with an incomplete d sub-shell".
• Most scientists describe a "transition metal" as any element in the d-block of the periodic table, which includes groups 3 to 12 on the periodic table. All elements in the d-block are metals. In actual practice, the f-block is also included in the form of the lanthanide and actinide series.

Nazwa tej grupy pochodzi od tego, że posiadają one pośrednie własności między metalami alkalicznymi a metalami z bloku p układu okresowego. Metale przejściowe posiadają najróżniejsze własności chemiczne. Niektóre (itr, cyrkon) posiadają własności zbliżone do metali alkalicznych i są bardzo reaktywne, zapalając się nawet na powietrzu. Z kolei na drugim końcu skali reaktywności są metale szlachetne, takie jak złoto czy platyna, które nie reagują nawet z bardzo mocnymi kwasami i zasadami. Wspólną cechą prawie wszystkich tych pierwiastków jest zdolność do tworzenia złożonych kompleksów, z których bardzo wiele wykazuje intensywne zabarwienie. Również wiele prostych soli organicznych tych związków wykazuje silne zabarwienie.