Język literacki dzieli się na język mówiony i pisany. Wywodzi się najczęściej z dialektu dominującej elity politycznej/gospodarczej w danym państwie. Np. dominujące jeszcze niedawno dialekty mazurzące w języku polskim nie znalazły miejsca w literackiej polszczyźnie, gdyż ta powstała na bazie dialektów wielkopolskich (niemazurzących). Jednocześnie mazurzenie zostało zepchnięte poza normę i zarzucone.

De Europese standaardtalen zijn gevormd in zogenaamde dialectcontinuüms, gebieden waarin verwante variëteiten van plaats tot plaats kleine verschillen vertonen. Als voorbeeld dient doorgaans een variëteit met een hoge status. Zo is het Standaardnederlands gevormd naar de variëteiten van de in de 17e eeuw economisch en cultureel meest aanzienlijke gewesten Holland en Brabant, aangevuld met Saksische elementen en bijgeschaafd naar veronderstelde logica en naar Latijns voorbeeld. Voor het Standaardfrans gold het dialect van Parijs als uitgangspunt.