Preventie is het geheel van doelbewuste initiatieven die anticiperen op risicofactoren (= handelen voordat het probleem ontstaat) en ageren wanneer eerste signalen zich ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.

Preventie kan medisch of psycho-sociaal (als methodiek naast individuele hulpverlening, samenlevingsopbouw en groepswerk) toegepast worden. Meestal wordt preventie gebruikt in medische zin en heeft het tot doel om ziekten te voorkomen, maar er zijn ook andere voorbeelden :

1. Een correct gebruikt condoom dat tijdens de seks heel blijft, zal de overdracht van HIV verhinderen, omdat het virus niet door de latex condoom kan dringen.
2. Een fietsband kan men vullen met een vloeistof die een ontstaand gat onmiddellijk kan dichten. Zo voorkomt men een platte band.
3. Een paraplu meenemen als men het huis verlaat, ook als de zon schijnt. Indien het gaat regenen, kun je de paraplu gebruiken om te voorkomen dat de regen je (te) nat maakt.
4. Geld sparen / lenen. Indien je genoeg geld spaart, voorkom je schulden; je kunt de rekeningen betalen met gespaard geld. Heb je snel geld nodig maar heb je dat niet, dan kun je tevens geld lenen om te voorkomen dat je bedrijf failliet gaat (door je schuldeisers te kunnen betalen). Het is dan belangrijk dat je goed overleg pleegt bij het sparen en lenen, want dit moet je altijd naar draagkracht doen.
5. Tanden poetsen biedt preventie tegen cariës.
6. Sloten. Hiermee voorkomt men inbraak in bijvoorbeeld een huis of een bedrijfspand.
7. Een geoefende ademhalingstechniek werkt preventief tegen allerlei stemkwalen.
8. Een defensieve rijstijl voorkomt veel accidenten ten gevolge van verkeersfouten van anderen. Defensief verkeersgedrag wil zeggen dat men de intentie van andere weggebruikers inschat voordat men de eigen geplande handeling doorvoert.
9. Veilig bouwen en goed onderhoud van woningen en panden of veilig versieren van kroegen behoort tot de brandpreventie. Voor een nadere beschouwing van preventie in het kader van brandveiligheid wordt verwezen naar de pagina "brandweer".
10. Het uitvoeren van de hielprik bij pasgeborenen stelt de arts in staat om een aantal ziekten vroegtijdig te ontdekken en de nodige maatregelen te kunnen nemen bij vastgestelde ziekten.

• Prevención en el ámbito de la intervención social (p. ej. uso de drogas)
• Prevención de daños ocasionados por fenómenos naturales extremos.
• Prevención de riesgos laborales.