De onzekerheidsrelatie van Heisenberg, door Werner Heisenberg in 1927 gepubliceerd, is een belangrijk verband in de kwantummechanica. De relatie drukt uit dat er zgn. incommensurabele paren van grootheden bestaan, waarvoor niet van beide de waarde tegelijkertijd kan vastliggen. Voorbeelden zijn plaats en impuls, en energie en tijd. De onzekerheidsrelatie is een van de belangrijkste postulaten van de kwantummechanica. Elke theorie die een kwantummechanisch systeem beschrijft moet deze relatie bevatten. In bijvoorbeeld Schrödingers golfvergelijking hebben plaats en impuls geen vaste waarde, maar zijn zij stochastische variabelen met kansverdelingen die impliciet in de golfvergelijking besloten liggen. De kansverdelingen zijn zodanig dat als de ene smaller wordt, de andere onvermijdelijk breder wordt. Heisenberg berekende een ondergrens voor het product van deze onzekerheden voor plaats en impuls in de formule: