Ze względu na potoczność tego słowa, różnice kulturowe, poglądy społeczeństw, stany prawne itp. nie ma jednoznacznej definicji słowa narkotyk. Najczęściej narkotykami nazywa się:

• substancje, których przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne: opiaty i opioidy, np. morfina, heroina, fentanyl; niektóre benzodiazepiny,
• wszystkie substancje psychotropowe, które aktualnie są nielegalne (tzw. "policyjna definicja narkotyku"),
• substancje przyjmowane w celu czasowej zmiany nastroju przez członków niektórych grup społecznych, które to substancje nie są powszechnie akceptowane w społeczeństwie.