In genetics, a mutagen (Latin, literally origin of change) is a physical or chemical agent that changes the genetic material, usually DNA, of an organism and thus increases the frequency of mutations above the natural background level. As many mutations cause cancer, mutagens are therefore also likely to be carcinogens. Not all mutations are caused by mutagens: so-called "spontaneous mutations" occur due to spontaneous hydrolysis, errors in DNA replication, repair and recombination.

Mutagene sind äußere Einwirkungen, die Mutationen oder Chromosomenaberrationen auslösen, also das Erbgut eines Organismus verändern. Hierbei unterscheidet man physikalische Mutagene wie Strahlung und hohe Temperaturen sowie chemische Mutagene wie z. B. Nitrosamine und polycyclische aromatische Kohlenwasserstoffe.

En biologie, un mutagène (du latin, littéralement origine de changement) est un agent qui change le génome (en général l'ADN) d'un organisme et élève ainsi le nombre de mutations génétiques au dessus du taux naturel d'arrière-plan.

En mutagen är en företeelse, till exempel ett kemiskt ämne, som orsakar mutationer hos en organism, det vill säga förändrar den genetiska informationen (DNA) i organismen. Ofta används det enkla Ames testet för att undersöka om ett ämne är mutagent eller ej.

Mutagen (łac. dokonujący zmiany) - każdy z czynników wywołujących mutacje, czyli zmieniający materiał genetyczny.

Najważniejsze z nich:

• mutageny chemiczne
  • niektóre kwasy (np. Kwas azotowy(III))
  • aminy (np. anilina)
  • pestycydy
  • niektóre gazy bojowe (iperyt jako czynnik alkilujący DNA)
  • barwniki wiążące DNA (interkalujące)
  • benzopiren w dymie tytoniowym
  • dioksyny
  • niemal wszystkie związki aromatyczne
• mutageny fizyczne
  • promieniowanie jonizujące
    • promieniowanie gamma
    • promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie X)
  • promieniowanie ultrafioletowe
  • promieniowanie kosmiczne
  • wysoka temperatura
  • szok termiczny
• bodźce traumatyczne - urazy
• niektóre wirusy, zwłaszcza retrowirusy

Do wykrycia siły mutagenu stosuje się test Amesa.

• mutageny biologiczne
  • wirus różyczki i opryszczki
  • pierwotniaki wywołujące toksoplazmozę.