Begreppet motkultur introducerades av Theodore Roszak i boken The Making of Counterculture (ISBN 0-385-07329-1).

<onlyinclude>Motkultur er en kultur eller samfunnsbevegelse som er oppstått og virker som en motsetning og et alternativ til den rådende kulturen i samfunnet ellers, altså en subkultur som på et eller flere områder er i opposisjon til vertskulturen. Det kan for eksempel være en mindre ungdomskultur som er ideologisk uenig med den dominerende kulturen i omgivelsene. En motkultur kjennetegnes ofte av skarpe politiske meninger og egne ytre stiltrekk.</onlyinclude>

Motkultur er periferien sin motstand mot sentrale styremakter si maktpenetrering og kulturell standardisering gjennom stat- og nasjonsbygging, kjent frå modellen åt Stein Rokkan. I norsk samanheng heng dette saman med dei historiske motsetningane mellom embetsmannsstaten og venstrerørsla under kampen for innføring av parlamentarisme og kampen for unionsoppløysing og nasjonalt sjølvstende i andre halvdel av 1800-talet og fram til 1905.