Kanclerz (, Chancellor, from ) was one of the highest officials in the historic Poland. This office functioned from the early Polish kingdom of the 12th century until the end of the Polish-Lithuanian Commonwealth in 1795. A respective office also existed in the Grand Duchy of Lithuania since the 16th century.

Kanclerz:

• urzędy centralne  I Rzeczypospolitej
  • kanclerz wielki koronny
  • kanclerz wielki litewski
• niem. Kanzler:
  • premier Niemiec oraz Austrii (Bundeskanzler) - patrz: Kanclerze Niemiec, Kanclerze Austrii
  • szef Kancelarii Federalnej w Szwajcarii (fr. Chancelier fédéral, wł.  Cancelliere della Confederazione)
• ang. chancellor:
  • Lord Kanclerz - Lord Chancellor - przewodniczy Izbie Lordów, Wymiarowi Sprawiedliwości oraz Wydziałowi Spraw Konstytucyjnych (Department of Constitutional Affairs);
  • Kanclerz Skarbu - Chancellor of Exchequer - zajmuje się Skarbem Królewskim
• fr. chancelier:
  • Kanclerz (Francja)

Także:

• Kanclerz - odpowiednik rektora uniwersytetu
• Kanclerz - urzędnik kurii biskupiej
• Kanclerz - sekretarz szkoły
• Kanclerz - figura w szachach Capablanki

Kanclerz wielki koronny – w dawnej Polsce: urzędnik kierujący kancelarią monarchy oraz odpowiadający za politykę zagraniczną. Urząd ten pojawił się na początku XII wieku i był sprawowany przez osobę duchowną. W czasie rozbicia dzielnicowego każdy władca miał własnego kanclerza; po zjednoczeniu kanclerz krakowski wypierał kanclerzy ziemskich (urzędy te zanikły do XV wieku). Później urzędnik ten zwany był kanclerzem Królestwa Polskiego, jeszcze później kanclerzem koronnym. Po unii lubelskiej istniał osobny kanclerz dla Litwy. Utarło się, iż kanclerz koronny kieruje polityką zagraniczną wobec państw Europy Zachodniej, zaś kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego wobec Rosji. Kanclerz koronny był pierwszym urzędnikiem państwa dbającym o praworządność i pilnującym by król przestrzegał praw i zachowywał pacta conventa. Przewodził także sądowi królewskiemu - Asesorii. Był czasem nazywany pieczętarzem, od pieczęci, którymi uwierzytelniał dokumenty. Zastępca kanclerza nosił tytuł podkanclerzego; mieli identyczny zakres uprawnień a faktyczny podział wpływów między kanclerzem a podkanclerzym zależała od aktualnych konfiguracji politycznych. W epoce nowożytnej jeden z kanclerzy był duchownym, a jeden świeckim. Urząd istniał do końca Polski szlacheckiej (a dokładniej do 1795 roku).