Wnioskowanie jest to jedna z najbardziej podstawowych odmian
rozumowania obok
sprawdzania,
dowodzenia i
wyjaśniania. Wnioskować - za
Kazimierzem Ajdukiewiczem - znaczy tyle co na podstawie uprzednio uznanych zdań (sądów) dochodzić do uznania nowego (dotąd nie uznawanego) zdania (sądu), lub wzmacniać pewność z jaką nowe zdanie uznajemy. Zdania uznawane, na podstawie których dochodzimy do uznania lub wzmocnienia pewności nowego zdania nazywane są
przesłankami, zaś zdanie na ich podstawie uznane nazywany jest wnioskiem (konkluzją). Pomiędzy przesłankami a konkluzją nie musi zachodzić jakiś szczególny stosunek, a zwłaszcza jedno z nich nie musi być
racją dla drugiego – wnioskowanie może być: (a) pewne albo prawdopodobne; (b) poprawne albo niepoprawne. Można mówić o jego następujących odmianach: o wnioskowaniu
inferencyjnym, w którym oderwać można wniosek od przesłanek, jako o: dedukcyjnym, które przybiera postaci: wnioskowania z przesłanek ogólnych o wniosku szczegółowym (przykład: Wszyscy ludzie są śmiertelni, Sokrates jest człowiekiem, Sokrates jest śmertelny) wnioskowania, w którym przesłanka jest racją dla wniosku, gdzie oderwać można wniosek od przesłanek (przykład: Jeśli będzie padało to pójdę do kina, pada, idę do kina);o wnioskowaniu
indukcyjnym (enumeracyjnym lub eliminacyjnym) jako o wnioskowaniu ze szczegółu o ogóle (schemat: przedmiot x 1 posiada własność p, przedmiot x 2 posiada własność p, przedmiot x 3 posiada własność p, ..., przedmiot x n posiada własność p, a zatem każde x jest p. wnioskowaniu redukcyjnym jako o wnioskowaniu ze szczegółu o szczególe - tzw. wnioskowanie przez analogię ((schemat: przedmiot x 1 posiada własność p, przedmiot x 2 posiada własność p, przedmiot x 3 posiada własność p, ..., przedmiot x n posiada własność p, a zatem przedmiot x n+1 też będzie miał własność p.) o wnioskowaniu redukcyjnym jako o wnioskowaniu z następstwa o racji; (przykład: Skoro jest mokro na jezdni i chodniku to pewnie padał deszcz)o wnioskowaniu nieinferencyjnym, w którym nie stwierdza się związku pomiędzy przesłankami a konkluzją (przykład: Jeśli dziś jest wtorek, to życie jest piękne).
W celu uzyskania więcej informacji, zobacz w Wikipedia.οrg...
=> inférer(az darun )bar-greft
dar-âvord
+
For all inferences from experience suppose, as their foundation, that the future will resemble the past, and that similar powers will be conjoined with similar sensible qualities.
...
All inferences from experience, therefore, are effects of custom, not of reasoning.
...
Let the inferred cause be exactly proportioned (as it should be) to the known effect; and it is impossible that it can possess any qualities, from which new or different effects can be inferred.
(David HUME,
An Enquiry Concerning Human Understanding )
+
Science depends upon perception and inference ; its credibility is due to the fact that the perceptions are such as any observer can test. ... Science, as such, should have no expectation, positive or negative, as to the result.
(B. RUSSELL, Religion and Science, p. 178)