• Całość terytoriów podległych władzy państwa rzymskiego. W ten sposób rozumieli je starożytni Rzymianie, którzy nie utożsamiali podbitych ziem ze swoim państwem.
• Twór polityczny ukształtowany w wyniku podbojów rzymskich, synonim państwa rzymskiego. W ten sposób zwykle rozumie się je dzisiaj.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

Dzieje miasta Rzym i imperium rzymskiego zostały opisane w następujących artykułach:

• królestwo rzymskie - dzieje miasta Rzym i państwa rzymskiego do roku 509 p.n.e.
• republika rzymska - losy państwa rzymskiego w latach 509-27 p.n.e.
• cesarstwo rzymskie - historia imperium rzymskiego od 27 p.n.e. do 395 n.e. oraz
• cesarstwo zachodniorzymskie od 395 roku do jego końca w 476.