Holocen betecknar nuvarande geologisk epok.

Holocen kan syfta på två saker.

• En geologisk period, se Holocen.
• En icke genomförd kalenderreform, se holocen era.

Nazwą holocen (dawniej używano też nazwy aluwium) obejmuje się obecną epokę neogenu - ostatnie 11,5 tysięcy lat (11,5 tys. lat BP - ang. before present, czyli licząc wstecz od 1950 r.; data radiowęglowa - 10,2 tys. lat BP ). Epoka ta rozpoczyna się z końcem ostatniego zlodowacenia, a dokładnie z końcem zimnej fazy młodszego dryasu (późny glacjał).

Holocen (fra 11 500 år siden til nåtid) er den sjuende og yngste tidsepoken i tertiærperioden. Sammen med miocen (23–5 millioner år siden), pliocen (5 330 000–1 810 000 år) og pleistocen (1 810 000–11 500 år siden) utgjør holocen neogen (23 millioner år siden til vår tid), en periode som sammen med det forutgående paleogen utgjør jordens nytid.

Holocénem nazýváme nejmladší geologické období, které zacalo koncem poslední doby ledové pred 12 000–10 500 lety (tedy v letech
 10 000–8500 pr. n. l. Konec doby ledové byl zpusoben rozsáhlou klimatickou zmenou – oteplením, které umožnilo prechod lidstva od sberacství a lovectví k pastevectví a zemedelství a tím vytvorilo podmínky pro vznik prvních civilizací.