Helyum periyodik cetvelinin birinci peryot 8A grubunda yer alan bir gaz olmakla birlikte hidrojenden sonra en hafif gazdır. Renksiz, kokusuz olmakla beraber soygaz olduğu için tepkimeye girmez ve bu yüzden eylemsizdir. Soygazların son yörüngelerindeki elektron sayısı o yörüngenin maksimum elektron bulundurma kapasitesi kadardır, yani o yörünge ne kadar elektron alabiliyorsa o kadar olur. Helyum'un atom numarası ikidir (2), her elementte de olduğu gibi, helyumda da ilk elektron yörüngesinin maksimum alabildiği elektron 2'dir. Bu doğrultuda helyum, soygazlar kuralına uyan bir gazdır. Bağıl atom kütlesi ise 4,00260'tır. Oda sıcaklığında gazdır ve gaz dışında başka hallerde görmek doğal koşullarda çok zordur; çünkü erime noktası -272,05 °C'dir ve kaynama noktası -268,785 °C'dir. Yani ancak laboratuar koşullarında sağlanabilen sıcaklıklarda katı ve sıvı halinde görebiliriz. Bu sıcaklıklar mutlak sıfır'a çok yakın olduklarından dolayı laboratuvar koşullarında sağlamak bile çok zordur. Yoğunluğu ise 0,1785 g/l'dir, yani havadan daha hafiftir, bu yüzden de sıcak hava balonlarında ve zeplinlerde kullanılmaktadır. Hidrojenden daha ağırdır, ancak hidrojen yanıcı bir madde olduğu için artık pek kullanmılmamakta, ve yerini Helyum'a bırakmaktadır. Keşfi 1895 yılında Sir William Ramsey tarafından yapılmıştır. Atom çapı 0,49 Å 'dur. Elektronegatifliği (Elektronegatiflik) yoktur ve elektron dizilimi 1s(kare) dir. Yükseltgenme basamağı sayısı sıfırdır.