De gouden standaard kan ook als een monetair systeem worden beschouwd, waarbij veranderingen in vraag en aanbod van goud de waarde van goederen en diensten mede bepalen.

Er kunnen drie mogelijke systemen worden onderscheiden. Soms wordt goud direct als munteenheid gebruikt (goudcirculatie). Een tweede mogelijkheid is dat papiergeld wordt uitgegeven dat te allen tijde inwisselbaar is voor goud, waarbij de totale waarde van het uitgegeven geld gelijk is aan de totale hoeveelheid goud van de centrale bank. In een derde mogelijk systeem is geld slechts beperkt inwisselbaar; er is meer papiergeld uitgegeven dan de waarde van de goudvoorraad van de centrale bank (de zogenoemde "papieren standaard").