Canyon
For the song, see
CANYON.MID. For the band, see
Canyon (band). A canyon (rarely cañon) or gorge is a deep valley between
cliffs often carved from the landscape by a
river. Most canyons were formed by a process of long-time
erosion from a
plateau level. The
cliffs form because harder
rock strata that are
resistant to erosion and weathering remain exposed on the valley walls. Canyons are much more common in arid areas than in wetter areas because weathering has a lesser effect in arid zones. Canyon walls are often formed of resistant
sandstones or
granite.
Submarine canyons are those which form underwater, generally at the mouths of rivers. The word canyon is Spanish in origin (cañón). The word canyon is generally used in the
United States, while the word gorge is more common in
Europe and
Oceania, though it is also used in some parts of the United States and
Canada. The rare word defile is occasionally used in England.
See more at Wikipedia.org...
Gorge
Canyon
Gorge
Canyon
Przelom rzeki
Przełom - odcinek
doliny rzecznej o wąskim dnie i stromych zboczach, w którym
ciek wodny (
rzeka) pokonuje przeszkodę obecną na jej drodze (np.
pasmo górskie lub inna wypukłość terenu)Rodzaje przełomów:
antecedentny (przetrwały) - powstaje, gdy na drodze rzeki zaczyna tworzyć się wypiętrzenie tektoniczne, a ruch wznoszący jest na tyle wolny, że
erozja wgłębna wód nadąża z wcinaniem koryta rzeki w podłoże. Często przełomy te mają kręty , meandrowy przebieg, pokrywające się z biegiem rzeki przed rozpoczęciem procesu podnoszenia się terenu. (np. przełom
Dunajca w
Pieninach, przełom
Hornadu w
Słowackim Raju, przełom rzeki
Kolorado, przełom
Popradu przez
Beskid Sądecki);
odziedziczony - powstaje, gdy rzeka wykorzystuje dolinę lodowcową płynąc jednak w kierunku przeciwnym niż płynęła
rzeka lodowcowa (np.
Poznański Przełom Warty);strukturalny - ściśle związany z budową geologiczną obszaru, powstaje, gdy rzeka natrafia na osady o większej odporności co powoduje wyraźne przewężenie doliny;
przelewowy - powstanie przez rozcięcie zapory spiętrzającej wodę rzeczną. Zaporę tę stanowić mogą wały morenowe, jęzory osuwiskowe, strumienie lawy lub jęzory spływów moren ablacyjnych bądź rygle skalne(np. rygiel
Zmarzłego Stawu nad
Czarnym Stawem Gąsienicowym).
regresyjny - powstaje w wyniku
erozji wstecznej źródeł rzeki (zobacz
kaptaż), co doprowadza do przecięcia działu wodnego i połączenia się dwóch rzek.(np. przełom Lubrzanki w
Górach Świętokrzyskich)
epigenetyczny - powstaje, gdy rzeka rozwija się na powierzchni zbudowanej ze
skał osadowych pokrywających ukrytą pod nimi starą rzeźbę. Rzeka wzdłuż swojego grzbietu odpreparowuje stare, odporne grzbiety. Przecinając je tworzy przełomy (np. przełom
Dunaju przez
Masyw Czeski, przełom
Bobru poniżej
Jeleniej Góry, przełom
Soły przez
Beskid Mały);pozorny - powstaje poprzez odpreparowanie rowu zapadliskowego na obszarze o rzeźbie zrębowej (np. przełom
Renu, przełom
Wisły koło
Tyńca).
W celu uzyskania więcej informacji, zobacz w Wikipedia.οrg...
© W niniejszym artykule wykorzystano materialy pochodzace z
Wikipedia® i posiada on Powszechna
Licencje Publiczna GNU
The Gorge Amphitheatre