Ein Phonem (selten: Fonem) ist die abstrakte Klasse aller Laute (Phone), die in einer gesprochenen Sprache die gleiche bedeutungsunterscheidende (distinktive) Funktion haben.

Läran om fonem kallas fonologi, ej att förväxlas med fonetik.

Fonem, eller segmentala fonem, är betydelseskiljande foner (även kallade språkljud) som formar språket. Olika ord är uppbyggda av olika fonem; byter man ut fonemet /g/ i 'glass' mot /k/ så ändras betydelsen och man får ordet 'klass'. Ett fonem brukar därför anges som det talade språkets minsta betydelseskiljande enhet. Segmentala fonem delas normalt in i vokaler och konsonanter. Fonem tecknas genom att man skriver snedstreck kring dem (t.ex. /a/, /p/ och /h/). Man tar reda på om ett ljud är ett fonem eller bara en fon genom att använda sig av minimala ordpar. Läran om fonem kallas fonologi, och hur de sätts samman kallas fonotax.

Fonem to najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka. Fonem może mieć kilka reprezentacji dźwiękowych (alofonów) występujących w różnych kontekstach lub też zamiennie. Pozbawiony własnego znaczenia służy do odróżniania elementów znaczeniowych (morfemów). Każdy fonem jest zespołem cech dystynktywnych pozwalających na odróżnienie go od pozostałych fonemów. Jest abstrakcyjną jednostką systemu fonologicznego, reprezentowaną w wypowiedzeniach przez głoskę.

I talespråk er fonem en grunnleggende, teoretisk enhet – det minste lydsegmentet som kan endre betydningen av et ord. Når fonologer skal kartlegge hvilke fonemer et språk inneholder forsøker de å finne minimale par - to ord med ulik betydning som skiller seg fra hverandre med bare en språklyd.