• Categorical imperative, a concept in philosophy developed by Immanuel Kant
• Morley's categoricity theorem, a mathematical theorem in model theory
• Categorical data analysis
• Categorical distribution, a probability distribution
• Categorical logic, a branch of category theory within mathematics with notable connections to theoretical computer science
• Categorical syllogism, a kind of logical argument
• Categorical proposition, a part of deductive reasoning
• Categorization
• Categorical perception
• Category theory in mathematics
  • Categorical set theory
• Recursive categorical syntax in linguistics

In zijn kennisleer onderscheidt Kant de categorische imperatief van de hypothetische imperatief. De hypothetische imperatief is het praktische voorschrift dat in de praktijk werkzaam is; met andere woorden: in dit-en-dat geval moet men zus-en-zo handelen. Onder de categorische imperatief verstaat Kant de leidraad van het zedelijk bewustzijn, dat zich zowel van zijn eigen menselijke vrijheid bewust is als van de zedelijke vrijheid van alle andere mensen; daarnaast moet het volgen van deze leidraad los staan van elke voorstelling van een te bereiken praktisch doel (want dat is bij Kant immers de sfeer van de hypothetische imperatief); het is bij Kant immers een zuivere voorstelling en geen praktische. Deze zedenwet komt bij Kant dus niet voort uit het louter zintuiglijke (het materiële) met al zijn wetten (dat is: met alle natuurlijke causale verbanden), noch uit het louter intellectuele, maar uit de ontmoeting van deze twee sferen.