Balkanization, or Balkanisation, is a geopolitical term, originally used to describe the process of fragmentation or division of a region or state into smaller regions or states that are often hostile or non-cooperative with each other, and it is considered pejorative.

Balkanisierung, oft auch Libanonisierung, ist ein Schlagwort für die Aufsplitterung von Vielvölkerstaaten in mehrere kleine, einander oft feindlich gegenüberstehende Nationalstaaten. Der Begriff wird oft in Zusammenhang mit der Problematik von bedrohten Minderheiten verwendet, die sich aus einer Nation herauszulösen versuchen. Ein grundlegendes Prinzip, das die Entstehung von vielen Kleinstaaten ermöglichte, war das Selbstbestimmungsrecht der Völker, welches insbesondere von den Ideen des US-amerikanischen Präsidenten Woodrow Wilson geprägt war.

Le terme de balkanisation, la notion politique dérivée du toponyme Balkans, est utilisé pour la première fois par un Allemand, Walther Rathenau, en septembre 1918, dans une interview publiée par le New York Times, sans pour autant renvoyer explicitement aux réalités du sud-est de l’Europe (i-e : les Balkans). Le mot rentre finalement de façon durable dans le vocabulaire politique après l’adoption des traités consécutifs à la Première Guerre mondiale, désignant le processus de morcellement d’unités politiques et géographiques qui existaient en une multitude d’États à la viabilité plus ou moins précaire (diviser en pays autonomes un État, afin de profiter des divisions ainsi créées pour en diminuer la puissance). Ce rapprochement terminologique du processus de fragmentation politique avec les particularités de cette région de l’Europe constitue une imprécision devenue représentation courante.

Balkanisering betecknar generellt uppsplittring av en geostrategisk region i mindre, ömsesidigt fientliga småstater eller autonoma områden, ofta under påverkan av yttre makter och som ett led i en stormaktsrivalitet. Begreppet introducerades av tyska socialister vid tiden runt första världskriget för att beteckna den ryska politiken gentemot Balkan och har aktualiserats efter upplösningen av det tidigare Jugoslavien.

Bałkanizacja - określenie procesu rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe, często wrogo wobec siebie nastawione, państwa. Nazwa pochodzi od Bałkanów, gdzie w XX wieku takie procesy miały miejsce dwukrotnie: przed i w trakcie I wojny światowej oraz w latach 90. Sytuacją taką zagrożone są zazwyczaj państwa wielonarodowe lub wielowyznaniowe, w których występują wewnętrzne konflikty. Przykładem mogą być kraje postkolonialnej Afryki: Nigeria, Sudan, Demokratyczna Republika Konga, ale także Indonezja czy posaddamowski Irak. Podobna sytuacja zaistniała w byłym Związku Radzieckim, gdy na początku lat 90. wystąpiły z niego byłe republiki. Także obecnie Rosja jest trapiona wewnętrznymi sporami, czego przykładem jest m.in. Czeczenia.