Archaizm -
wyraz, konstrukcja składniowa lub
związek frazeologiczny, który wyszedł z użycia. Archaizmy to także wyrazy w formie przestarzałej, które są jeszcze używane, lecz postrzegane jako dawne. Te z kolei nazywamy
anachronicznymi. Archaizmy służą obecnie w niektórych typach zapisu lub wypowiedzi, np. w poezji i języku liturgicznym.Archaizmy dzielimy według epok ich normalnego użytkowania, a także ze względu na funkcję:
Fonetyczne - wyraz współczesny różni się od archaizmu tylko jedną wymawianą głoską, np. sierce (serce), sumnienie
Fleksyjne - wyrazy inaczej niż współcześnie się odmieniające, zazwyczaj wyłącznie czasowniki; w wyrazach, takich jak: zyszczy, spuści, końcówki "y","i" oznaczają tryb rozkazujący (zjednaj, ześlij)
Słowotwórcze - wyrazy utworzone za pomocą przyrostków lub przedrostków, które wyszły już z użycia, np. ogrodny, Bogurodzica
Leksykalne wyrazy, które całkowicie wyszły z użycia, w ich miejsce funkcjonują dzisiaj inne, np. kmieć, depentent, wiktoria, zwolena, jegoż
Znaczeniowe - wyrazy występują współcześnie, ale zmieniło się ich znaczenie, np. błędny rycerz(bujający w obłokach)
Frazeologiczne, np. mieć co po plecu (mieć na sobie dobrą rzecz okrywającą plecy lub ramiona)
Składniowe - archaizm składający się z min. 2 wyrazów, których zestawienie jest inne niż współcześnie; najczęściej wzorowane na łacinie, np. pasterz owce do wsi przepędził - orzeczenie znajduje się na końcu zdania - taki szyk wyrazów jest charakterystyczny dla języka łacińskiego; do archaizmów składniowych należą także niektóre spójniki i przyimki, np. azali, aliści, gwoli oraz całe konstrukcje składniowe, np. wszem wobec i każdemu z osób widomym się czyni
W celu uzyskania więcej informacji, zobacz w Wikipedia.οrg...
Az archaizmus (
latinul antiquitas) egy letunt kor felidézése nyelvi elemek ill.
stilisztikai eszközök segítségével. Célja lehet a régiesítés vagy az ünnepélyesség hangulatának megteremtése. Ellentéte a nyelvi újításnak (
neologizmus). Fajtái:fogalmi archaizálás, amelyben a jel és jelölt egyaránt elavult; például:"kóbor kutya silbakoljaegyedül a városvéget" (Szepesi Attila: Vágáns-dal)jelentésbeli archaizálás, amelyben a szó a régi, nem pedig az idoközben megváltozott jelentésével szerepel; például:"A vár piacára ezüstöt, aranyt,Sok nagybecsü marhát máglyába kihordat." (
Arany János: Szondi két apródja)formai archaizálás, melyben régies hangtani, írásképi változatok fordulnak elo; például:"Ha legény vólnék,Reád omolnék,Rajtad mindent tsókolnék;" (
Weöres Sándor: Psyché)
További információt lásd Wikipedia.org...
de archaïsme (cf. bas lat. archaïcus, grec arkhaikos «ancien»).bâstân/pârin-i
(az zamân )pas-oftâd-a