Een anachronisme is een al dan niet gewilde inbreuk op of breuk in de
chronologische consistentie van toestanden of gebeurtenissen. Een voorbeeld is het gebruik van een term of concept in de context van een tijd waarin de term of het concept nog niet bestond.In kunstvormen als het
theater of het
proza wordt het anachronisme zichtbaar wanneer de kunstenaar elementen invoegt die niet behoren tot de historische tijd waarin het toneelstuk of het verhaal zich afspeelt. Dit kan eenvoudigweg berusten op een vergissing (een auteur laat in een roman uit het begin van de 19e eeuw een elektrische straatlantaarn branden), maar het kan ook om een bewuste manipulatie van de tijd gaan. Zo ziet men in moderne ensceneringen van
opera's van bijvoorbeeld
Mozart uit de 18e eeuw een auto of een bromfiets rondrijden. De intentie van een regisseur kan dan zijn om de historische verhaalstof naar de moderne kijker toe te halen. Het effect van een dergelijk anachronisme is soms vergelijkbaar met wat
Bertolt Brecht het Verfremdungseffekt noemde: de kijker (of lezer) ervaart een breuk met de logische gang van zaken en wordt zo aangezet tot het bewust nadenken over wat er te zien is. Ook een komisch effect kan door een anachronisme worden bewerkstelligd. De strip
Asterix vermengt in elk verhaal zeer veel anachronismes. In sommige gevallen past men oude toneelstukken of prozateksten aan de moderne smaak aan; we spreken dan van
adaptatie.
Zie meer op Wikipedia.org...