Wyspy są zbudowane z paleozoicznych piaskowców. Mają powierzchnię pagórkowatą z licznymi formami polodowcowymi. Najwyższe wzniesienie wysp wynosi 477 m n.p.m.

Klimat umiarkowany morski. Powierzchnia bezleśna, pokryta wrzosowiskami i torfowiskami. Występują liczne jeziora. Ludność (ok. 20 tys. – 1994) zajmuje się hodowlą owiec, bydła i drobiu oraz rybołówstwem, a także obsługą wydobycia ropy naftowej ze złóż w szelfie Morza Północnego. Główne miasto to Kirkwall leżący na wyspie Mainland. Administracyjnie Orkady są częścią  Wielkiej Brytanii.