Een aantal plaatsen in Nederland zijn ooit stadsrechten toegekend. Sindsdien wordt in Nederland zo'n plaats "stad" genoemd. Deze toekenning heeft sinds de invoering van herzieningen in de grondwet van 1848 geen betekenis meer. Vanuit planologisch gezichtspunt hebben de meeste van deze plaatsen niet de bevolkingsaantallen die de benaming rechtvaardigen voor wat anno 2008 onder stad wordt verstaan.