The Illuminati (plural of Latin illuminatus, "enlightened") is a name given to several groups, both real (historical) and fictitious. Historically the name refers to the Bavarian Illuminati, an Enlightenment-era secret society founded on May 1, 1776. In more modern contexts the name refers to a purported conspiratorial organization which is alleged to mastermind events and control world affairs through governments and corporations to establish a New World Order. In this context the Illuminati are usually represented as a modern version or continuation of the Bavarian Illuminati.

The Illuminati, from the Latin for illuminated/enlightened (ones), refers to one of any number of secret societies (including the Bavarian Illuminati and discordian society). The singular form is Illuminatus, also the term used to describe a member of such a group.

Der Illuminatenorden (lat.  „die Erleuchteten“) war eine am 1. Mai 1776 vom Philosophen und Kirchenrechtler Adam Weishaupt in Ingolstadt gegründete Geheimgesellschaft. 1785 wurde er in Bayern verboten und stellte seine Aktivitäten daraufhin ein.

Les Illuminés de Bavière (ou parfois Illuminati de Bavière) (en allemand der Illuminatenorden) furent une société secrète allemande du qui se réclamait de la philosophie des Lumières.

Se Illuminati (spel) för kortspelet med samma namn.

Bayerska Illuminati, Illuminatorden, var en sammanslutning som grundades den 1 maj 1776 av Adam Weishaupt, juris professor i Ingolstadt. Orden förbjöds av bayerska staten år 1785.

Zakon Iluminatów (od łacińskiego illuminatus - oświecony, l. mn. illuminati) jest terminem niejednoznacznym, gdyż w ciągu dziejów istniało kilka struktur używających tej nazwy. Do najbardziej znanych należeli:

• Iluminaci Bawarscy - tajne stowarzyszenie założone 1 maja 1776 roku przez Adama Weishaupta w Ingolstadt, które za cel stawiało sobie szerzenie oświaty i propagowanie idei oświeceniowych oraz powstrzymywanie działalności jezuitów. Po wolnomularskiej inicjacji założyciela w następnym roku iluminaci bawarscy zaczęli nabierać rysu paramasońskiego za sprawą wzorowanego na lożach systemu stopni wtajemniczenia. Ostatecznie zostało zlikwidowane przez  państwo bawarskie. Symbolem stowarzyszenia była Minerwa.
• Iluminaci Awiniońscy - hermetyczny obrządek ukształtowany w 1770 roku przez Dom Antoine Joseph Pernety. W 1778 roku przeniesiono centralę do Montpellier . W 1785 roku w Awinionie ukonstytuowała się ezoteryczna społeczność androgyniczna, która przyjęła nazwę Académie des Illumines d’Avignon. Praktykowano w niej rytuał będący przemieszaniem wolnomularstwa i nauk hermetycznych, z widocznym wpływem idei swedenborgiańskich. Była to struktura zrzeszająca bardziej mistyków, kabalistów i alchemików, aniżeli ludzi stawiających sobie rewolucyjne cele polityczne. Na jej czele stanął Tadeusz Leszczyc-Grabianka.
• Nowożytni Iluminaci, których działalność związana jest z Theodorem Reussem.

Poza tym można wskazać na:

• Iluminatów Sztokholmskich - mało znany Zakon, utworzony w celu krzewienia zasad martynizmu.
• Iluminatów Thanaterosa - powstała w 1978 roku w Londynie społeczność okultystyczna nawiązująca do "czarnoksięstwa chaotycznego".