ATPases are a class of enzymes that catalyze the decomposition of adenosine triphosphate (ATP) into adenosine diphosphate (ADP) and a free phosphate ion. This dephosphorylation reaction releases energy, which the enzyme (in most cases) harnesses to drive other chemical reactions that would not otherwise occur. This process is widely used in all known forms of life.

ATPasen (Kurzform von Adenosintriphosphatasen) sind Enzyme, die ATP in ADP und Phosphat aufspalten können. Bei dieser Hydrolyse wird Energie frei, die vom Enzym genutzt werden kann, um eine andere Reaktion zu treiben. Verschiedene ATPasen fördern so den Transport von Ionen, Bewegung von Muskelfasern oder verschiedene Reaktionen des Energiestoffwechsels. ATPasen kommen in allen Lebewesen vor. Manche ATPasen sind Membranproteine. Diese membranständige ATPasen sind in einem eigenen Artikel dargestellt.

Les ATPases membranaires sont une classe d'enzymes liées au métabolisme énergétique, qui hydrolysent ou synthétisent les molécules d'adénosine-triphosphate (ATP) tout en transférant des ions d'un coté à l'autre de la membrane. Il en existe plusieurs classe, selon qu'elles synthétisent ou hydrolysent l'ATP, selon le type d'ion qu'elles transportent...
Leur implication centrale dans les transferts d'énergie au sein de la cellule en fait une classe de protéine ubiquitaire. Les ATPases de type F et P sont présents aussi bien chez les eucaryotes que chez les procaryotes, les ATPases de type V uniquement chez les eucaryotes.

ATPases zijn een groep van enzymen die werken als pomp en daarbij het energierijke ATP omzetten in ADP of andersom. ATPases zijn grote eiwitcomplexen, die bestaan uit verschillende subunits. Er kunnen verschillende typen ATPases worden onderscheiden:

P-type ATPases verbruiken ATP om ionen te pompen. Belangrijkste subtypes:

• Na^+K+-ATPases wisselen natriumionen uit voor kaliumionen. Daardoor ontstaat er een lage Na⁺-concentratie en een hoge K⁺-concentratie binnen de cel. Op deze wijze wordt transmembraanpotentiaal gecreëerd.
• H^+K+-ATPases zitten in de zuur-afscheidende cellen van zoogdieren. Zij zorgen voor de lage zuurgraad in de maag.
• Ca₂⁺-ATPases zorgen voor een lage intracellulaire calciumconcentratie. Deze ATPases zitten onder andere in het sarcoplasmatisch reticulum van spiercellen.

ATPアーゼとはアデノシン三リン酸 (ATP) の末端高エネルギーリン酸結合を加水分解する酵素群の総称である（EC番号 3.6.1.3）。ATP は生体内のエネルギー通貨であるから、エネルギーを要する生物活動に関連したタンパク質であれば、この酵素の活性を持っていることが多い。