19th century

Belangrijke gebeurtenissen in de 19e eeuwDe Napoleontische tijd verandert blijvend de kaart van Europa. In Duitsland ontstaan nieuwe koninkrijken als Beieren, Saksen en Württemberg. Het Heilige Roomse Rijk krimpt in tot het Keizerrijk Oostenrijk.Het Congres van Wenen herstelt grotendeels de oude verhoudingen in Europa (Restauratie).Onafhankelijkheidsoorlogen in Latijns-Amerika. De Franse bezetting van het moederland Spanje bracht vanaf 1810 het verzet op gang, dat in twintig jaar het hele subcontinent in zijn greep kreeg. De door Simón Bolívar gedroomde 'Verenigde Staten van Zuid-Amerika' kwamen er echter niet. Het subcontinent werd de rest van de eeuw geteisterd door oorlogen, burgeroorlogen, revoluties en staatsgrepen.Stichting van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden op initiatief van de grote mogendheden.De Belgische onafhankelijkheidsstrijdHet Europese revolutiejaar 1848De Amerikaanse burgeroorlogDe afschaffing van de slavernijDe EvolutietheorieDe Industriële revolutie, uitvindingen als de stoomlocomotief enz. Het tijdperk van de Romantiek leidt in de kunst tot sterke gevoelsuitingen. Er ontstaat vraag naar een verhaal in de geschiedenis. Liefde voor de natuur en voor het eigen land voert tot nationalisme. In de multiculturele Donaumonarchie ontstaan aan alle kanten afscheidingsbewegingen.OntdekkingsreizenHet Imperialisme waarbij de wereld werd verdeeld tussen de grote Europese mogendheden.De opkomst van het Frans als diplomatieke en culturele wereldtaal en het Duits als wetenschapstaal, dit ten koste van het Latijn.De briefpost wordt een overheidstaak. Regelmatige verzending tegen vaste tarieven vergroot de betrouwbaarheid.Uitvinding van de telegraaf aan het begin, en de telefoon aan het eind van de eeuw maken de wereld kleiner dan hij was.Spoorwegen worden aangelegd in heel Europa, en vervolgens ook daarbuiten.Door de industrialisatie en de verbeterde gezondheidszorg ontstaat een snelle toename van de bevolking. De waarschuwing van de Britse econoom Robert Malthus, dat de economische groei de bevolkingstoename niet kan bijhouden, dreigt uit te komen. Door het liberalisme ontstaan grote inkomensverschillen, die veel effect hebben op de geboortecijfers. "The rich get richer, the poor get children." Hiertegen ontstaat verzet, in Nederland gebundeld in de in 1881 opgerichte Neo-Malthusiaanse Bond en belichaamd door de eerste vrouwelijke arts Aletta Jacobs. Zij trekt de Amsterdamse volkswijk de Jordaan in om de volksvrouwen voor te lichten over geboortebeperking.In 1806 wordt in het hart van Londen het eerste gaslicht op straten en pleinen aangebracht. In de rest van Europa beperkt echter de straatverlichting zich nog tot wat kaarsen en petroleumlampen. Pas wanneer na 1850 overal gasfabrieken worden gebouwd, komt een behoorlijke openbare verlichting van de grond. Het elektrisch licht speelt nog geen rol van betekenis omdat het veel te kostbaar is.
Zie meer op Wikipedia.org...