GebeurtenissenOprichting van de
Weimarrepubliek in
Duitsland.(
Nederland) - Algemeen kiesrecht voor vrouwen wordt ingevoerd.(
Frankrijk) - Als eerste Europese autofabriek neemt
Citroën de
lopende band in gebruik.januari
5 - (
Duitsland) - In
Berlijn breekt de Spartacusopstand uit, die bloedig wordt neergeslagen.
21 - (
Ierland) - De 75 Lagerhuisleden van
Sinn Féin, die in december 1918 zijn gekozen, komen bijeen in Mansion House,
Dublin. Ze roepen zich uit tot onafhankelijk
Iers parlement (Dail Eirean), met
Eamon de Valera als voorzitter.
25 - (
Frankrijk) - De
Parijse vredesconferentie besluit op haar tweede zitting tot de oprichting van de
Volkenbond.februari
11 - (
Duitsland) - De Duitse Nationale vergadering in
Weimar kiest
Friedrich Ebert als president.maart
2 - (
Rusland) - In
Moskou begint het oprichtingscongres van de Derde Internationale (
Komintern).
21 - (
Duitsland) - In
Weimar richt de architect
Walter Gropius het
Bauhaus op. Deze school voor vormgeving heeft grote invloed op het 20e-eeuwse
design.
23 - (
Italië) -
Benito Mussolini richt in
Milaan de fascistische strijdbond op (fasci di combattimento).april
12 - In
Engeland wordt de 48-urige werkweek ingevoerd.
13 -
Britse en
Gurkha troepen vermoorden tenminste 379 ongewapende demonstranten in
Amritsar,
India17 - (
VS) -
Charlie Chaplin,
Douglas Fairbanks,
Mary Pickford en
David Wark Griffith stichten de
filmmaatschappij United Artists.mei
29 mei -
Zonsverduistering,
Arthur Eddington observeert afbuiging door het
licht van
sterren dat langs de
zon scheert. Dit is een ondersteuning van de
relativiteitstheorie van
Albert Einstein.juni
7 - (
Duitsland) - De Frankfurter Vereinigung für Neue Kunst organiseert de eerste grote
Max Beckmann-tentoonstelling.
14 - Alcock en Brown vliegen als eerste non-stop over de
Atlantische Oceaan21 juni - De Duitse Kriegsmarine brengt bij
Scapa Flow haar oorlogsvloot tot zinken, liever dan haar over te dragen aan de geallieerden.
25 - (
Duitsland) - Het eerste
verkeersvliegtuig dat geheel uit metaal is, volbrengt de eerste proefvlucht.
28 - (
Frankrijk) - De Duitse delegatie ondertekent het
verdrag van Versailles. Daarmee is de
Eerste Wereldoorlog officieel beëindigd.juli
2 - (
VK/
VS) - Het Britse luchtschip R 34 steekt in beide richtingen de
Atlantische Oceaan over.
4 - (
VS) -
Jack Dempsey wint het gevecht om de wereldtitel
boksen zwaargewicht door een technische
knock-out tegen titelverdediger Jess Willard.
14 - (
Frankrijk) - De
Belgische wielrenner Firmin Lambot beslist de eerste naoorlogse
Ronde van Frankrijk in zijn voordeel.
17 - (
VK) - Op
Wimbledon wint de
Française Suzanne Lenglen de finale damesenkelspel van de zevenvoudige winnares Dorothea Lambert-Chambers. In het herenenkelspel wint Gerald L. Patterson uit
Australië.
21 - Stichting van de
Nederlandse Vliegtuigfabriek
Fokker door
Anthony Fokker22 - (
VK) - In
Londen wordt het ballet El sombrero de tres picos van
Manuel de Falla voor het eerst uitgevoerd. Decors en kostuums zijn ontworpen door
Pablo Picasso.augustus
1 augustus-
15 september - Eerste Luchtvaart Tentoonstelling Amsterdam, de
ELTA, gebouwd door de
Haagse architect Roosenburg, georganiseerd door
Albert Plesman9 - (
Duitsland) - Er komt een regelmatige verbinding met luchtschepen tussen
Berlijn en
Friedrichshafen (aan de
Bodensee).
17 - (
Duitsland) - Erna Murray zwemt een nieuw wereldrecord op de 100 meter
schoolslag met een tijd van 1'33,2".
17 - (
VS) - In
Indianapolis vestigt Gertrud Ederle een wereldrecord op de 800 meter
vrije slag met een tijd van 13'19,2".september
10 - In
Saint-Germain-en-Laye sluiten
Oostenrijk en de geallieerden
vrede. De kleine bondsrepubliek moet de onafhankelijkheid erkennen van
Hongarije,
Polen,
Tsjecho-Slowakije en
Joegoslavië.
12 - Uit woede over het vredesverdrag met Oostenrijk trekt een groep Italiaanse nationalisten onder aanvoering van de dichter
Gabriele D'Annunzio Fiume binnen. De Italiaanse regering weigert de stad te annexeren en sluit alle toegangswegen af.
18 - In
Berlijn worden de UFA-studio's geopend met de première van de
speelfilm Madamme Dubarry van
Ernst Lubitsch. De studio's zijn tot hun opheffing in
1945 de grootste van Europa; ook Nederlandse acteurs als Tilly Bouwmeester en
Johan Heesters zullen er werken.
21 - De
Oriënt-Express tussen Parijs en
Constantinopel hervat de dienst.
22 -
Albert I vertrekt naar de Verenigde Staten, waar hij tot begin november zal rondreizen.oktober
7 - De
Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën wordt opgericht door luchtvaartpionier
Albert Plesman.
7 - (
Duitsland) - Bij paardenrennen worden bij de finish voor het eerst controlecamera's gebruikt.
10 - (
Rusland) - Geconfronteerd met de successen van het
Rode Leger in de burgeroorlog, gaan de westerse machten over tot een economische blokkade tegen Rusland.
10 - (
Oostenrijk) - De opera Die Frau ohne Schatten van
Richard Strauss gaat in première in
Wenen.
18 - (
Spanje) - In
Madrid wordt de
metro in bedrijf genomen.
30 - (
Verenigd Koninkrijk) - In
Cambridge slaagt
Ernest Rutherford erin om kunstmatig een
atoomkern te splitsen.novemberBegin november -
Adolf Hitler sluit zich aan bij de
NSDAP, de Duitse Nationaal-socialistische Arbeiderspartij.
6 - Eerste
radio-uitzending in Nederland voor een algemeen publiek verzorgd door radiopionier
à Steringa Idzerda met zijn zender PCGG.
16 - (
Duitsland) - Hans Bredow demonstreert in
Berlijn een buizenzender voor spraak en muziek.
18 - (
VS) - De Senaat wijst ratificatie van het
verdrag van Versailles af en de Verenigde Staten treden niet toe tot de
Volkenbond.
23 - (
Italië) - De Fransman André Boillot wint met een
Peugeot de Targa Florio op
Sicilië.
28 - (
Duitsland) - In
Berlijn opent
Max Reinhardt het door Hans Poelzig gebouwde Grosse Schauspielhaus met de Oresteia van
Aeschylus.december
3 - In Nederland treedt de
Invaliditeitswet van
Talma in werking.
Zie meer op Wikipedia.org...